Afscheid

Lieve opa,

Wat vond je ervan, gisteren? Was je trots en ontroerd of vond je het allemaal maar onzin? Al die mensen die jou nog een laatste groet wilden brengen. Het crematorium zat bijna helemaal vol, had je dat verwacht? En dat er zoveel bloemstukken zouden zijn? Wat waren ze mooi hè? We hebben alledrie een kaars voor je aangestoken tijdens de dienst, heb je dat gezien? En heb je gehoord wat mama over je vertelde? Dat ze altijd zo met je kon lachen. Dat je het plekje dat je in haar hart inneemt nooit meer kwijt zal raken? En het gedicht van Toon Hermans , dat Emily had uitgekozen? Toverde dat een glimlach op je gezicht? En wat vond je van mijn stukje? Ik had het even ingeleid natuurlijk, anders zouden mensen het niet begrijpen. En de erewacht van je oude strijdmakkers? Voelde je je vereerd of vond je het teveel gedoe? De toespraak van de kolonel maakte ook veel los bij mensen, nu pas hoorden ze hoe ontzettend veel ellende je hebt meegemaakt toen. Vond je de muziek mooi? We'll meet again van Vera Lynn en Old soldiers never die, kwamen er herinneringen boven? En het slotwoord van papa, met die mooie tekst:

Langs de oevers van de werkelijkheid en fantasie

stroomt de rivier van het leven

naar een oneindige zee

waar alles samenvalt en alles gelijk is

De koffietafel bij Mientje was gezellig, er waren veel mensen meegekomen. We hebben nog een borrel gedronken, ter ere van jou, dat vind je niet erg, toch? Ik was met de kolonel meegereden, die is ook al 82, voor het geval hij de weg niet wist. Ik moest wel lachen hoor. Hij kletste me de oren van het hoofd. Toen we op de snelweg zaten, trapte hij het gaspedaal flink in. Zegt ie heel droog: "Mijn vrouw heeft eigenlijk liever niet dat ik rijd, want met mijn rechteroog zie ik helemaal niets."

Het was een lange dag gisteren, opa, maar ook een heel fijne dag. Jij geloofde niet dat er iets is na de dood. Ik geloof wel dat er iets is na de dood. Ik hoop dat ik gelijk heb, niet jij, en dat je een beetje hebt meegekregen hoe we gisteren afscheid van je hebben genomen. Ik hoop dat je het mooi vond. Gisteravond had ik het gevoel dat je bij me was, dat je me wilde laten weten dat je het allemaal gezien had. Ik weet het niet. Misschien wilde ik alleen maar heel graag dat je er was.